Gerçekten bağımsız oyuncu ve yönetmen Steve Buscemi’nin 1996 yapımı filmi. Bağımsız sinemanın günümüzde anlamı değişti. Artık bağımsızları Hollywood kendi içinden çıkarıyor, hatta onlara Oscar bile vererek kol kanat geriyor, neredeyse hepsi önceden tahmin edilebilir bir durumda. Ama neyse ki Steve Buscemi var hala..
Küçük bir kasabadaki Tress Lounge barının müdavimlerini anlatıyor yönetmen. Tommy (Steve Buscemi) işsiz, sevgilisini eski patronu olan arkadaşına kaptırmış bir adamdır. Her akşam aynı barda aynı insanlarla oturur. İş aramak ya da hayata tutunmak gibi bir amacı yoktur. Eski iş yerine gidip onları uzaktan izlemek dışında yaptığı tek şey içmektir. Bardaki diğer insanlar da ondan pek farklı değildir.
Tommy biraz eğlenceli bir karakterdir, ancak Buscemi’nin 2005 tarihli filmi olan Lonesome Jim’deki Jim’den (Casey Affleck) biraz farklıdır. İkisinin de durumları biraz komiktir. Jim’in basketbol koçluğu yapması gibi Tommy de bir dondurma arabası kullanmak zorunda kalır. Ancak Jim biraz ne yapacağını bilemeyen bir adamdır; oysa Tommy gerçek bir “kaybeden”dir. Sanki bu duruma kafa yora yora kaybedenlerin hayatta duruşlarının komik yönlerini fark etmiş yönetmen daha sonra, ama henüz değil, Tommy’i anlatırken değil. Sadece Tommy değil aslında barın diğer müşterileri Bill (Bronson Dudley) ve Mike’ın (Mark Bone Junior) durumları da umut verici değildir. Yapabileceğimiz tek şey onlara kadeh kaldırmak olabilir ancak.
Filmi barda içen Tommy’nin görüntüsüyle bitiren yönetmen bize iki son sunuyor gibi; Tommy ya ordan bir aydınlanmayla kalkıp “yeter artık diyecek” ya da orda ölene kadar içecek. Sanırım ben Tommy’nin yeniden oturmak üzere ordan bir süreliğine kalktığını düşündüm. Çünkü Jim, Anika’ya (Liv Tyler) doğru koşarken ben o yoldan nasıl geri döndüğünü görür gibiydim. Umarım bu sadece benim kötümserliğimdir, Buscemi onlara kafasında çok daha güzel sonlar hazırlamıştır.
Türk Sinema tarihinin en iyilerinden biri olarak kabul gören, 1996 yapımı Yavuz Turgul filmi..
Cudi dağında yakalanan bir grup şakinin içinden, 35 yıllık mahkumiyete sadece bir tanesi dayanabilir ve hayatta kalır: Baran.. Şener Şen'in insanüstü oyunuyla can verdiği Baran, kendisini gammazlayan haini ve sevdiği kadın olan Keje'yi bulmak için trenle İstanbul'a giderken, uyuşturucu batağına bulaşmış filinta gibi bir delikanlıyla, Cumali ile (Uğur Yücel), tanışır ve büyük şehrin büyük acılarına birlikte göğüs germeye başlarlar..
Sevdiği kadını kaçıranın, kendisini hapislere düşürenin en yakın dostu Berfo (Kamran Usluer) olduğunu öğrendikten sonra deliren Baran'ın yürek yakan öyküsüdür en kısaltılmış tanımıyla Eşkıya. Kırılan bir kemiğin sesidir, paramparça..
Babamla Beyoğlu Fitaş'ta seyrettiğimizde bu filmi daha dokuzumdaydım ve insanların sinemada her film sonunda ayağa kalkıp alkış yaptıklarını zannetmiştim: İnsanların en yakınlarından darbe yedikleri; en güvendiklerinden, en galip yerlerinden mağlup oldukları bir dünyada yaşadığımızı öğrendiğim yaştaydım yani.
İki türlü sevgiyi öğretti Eşkıya: Birincisi, Keje ve Baran'ın; diğeriyse, Cumali ile Emel'in. Bir yanda sadakat, bir yanda ihanet; bir yanda sonsuz tepkisizlik ve vakar, diğer tarafta ise heyecan ve hüsran.. Bir insanı sevmenin imla kurallarına bağlı olmadığını ispat eden bu kutsal yapımın müzikleri de kendi iç yapısı gibi öldürücü ve sarsıcı olmalıydı elbet: Erkan Oğur'un kusursuz katkısı, "şu Fırat'ın suyu akar serindir" dizesini hafızamıza divit ucu ile kazıması, kırılgan bir halet-i ruhiyeyle sinemada babayla gözlerini birbirinden kaçırarak gizlice ağlamalara yol açtı muhakkak. Odalarında fahişe annelerin etlerini sattığı otellerin lobilerinde başlayan çocukluklar, bir porno filme öykünmüş hayatlar, bukkake'den farksız sevmeler ve sevişmeler; insanın kendini cezalandırma mekanizması ve dış dünyayla mutat ilişkinin kesilmesi, kesilen her şeyin tek tek kanaması, kanayan yaraların sağaltılamaz tümörlere ve esrik umutlara dönüştürüldüğü ara sokaklarda gençliklerin köküne kezzap dökülmesidir bu film.
Kayhan Yıldızoğlu, Güven Hokna, Yeşim Salkım, Özkan Uğur, Settar Tanrıöğen ve daha nice oyuncunun elinden geleni fazlasıyla yaptığı Eşkıya'ya şöyle nokta koymak gerekir belki de.. o çatıda, Cumali'nin Ölümü ile:
Cumali:
Çok korkuyorum Eşkıya,
beni bırakma..
Çok korkuyorum,
çok..
Baran:
Korkma
Sadece toprağa gideceksin,
sonra toprak olacaksın
sonra sularla birlikte bir çiçeğin bedenine yürüyeceksin
oradan özüne ulaşacaksın
çiçeğin özüne bir arı konacak
belki
belki o arı ben olacağım..
Filler ve Çimen, Çamur ve en son Cenneti Beklerken ile karşımıza çıkan Boğaziçi üniversitesi mezunu yönetmen ve aynı zaman da yazar ( Ares Harikalar Diyarında ) Derviş Zaim'in, dünyaya kafa tutan filmi..
1996 yapımı bir hazin öyküdür.. Rumeli Hisarı'na götürür bizi..
Mahsun Süpertitiz rolüyle karşımıza çıkan Ahmet Uğurlu'nun üşümüş avuçlarını, çaldığı ve daha sonra yeniden bulunduğu yere getirdiği arabanın klimasında ısıtma uğraşı gözlere mil çeker.. Baba Zula ve Yansımalar'ın eşsiz müzikleri eşliğinde ölü mezarlarına dökülen güzel marmara şarapları; enjektörlerin, çift kâğıtlıların dünyasında sürüp giden hayatlar; "Beni Taksim'e götür!" haykırışlarıyla yürek dağlayan Ayşen Özdemir'in o hep boğumlu ve mor gözetekleri.. Eroinmanlara aşık bizarlar beşiği İstanbul'da bir kıyım haritası.
Tavuskuşlarından özür dileyen insanların, tavuskuşlarını çalarak karnını doyurmak zorunda kalan insanların da olduğu bir metropol öyküsünün, izleyiciyi ağlatmama düsturu üzerine -ki; isteseler ağlatırlardı ya.. Ben yine de ağladım-, tecimsel kaygılar minimalize edilerek oya gibi işlendiği enfes bir yapım işte bu. "Ama arkadaşlar iyidir!" cümlesini akla kazıyan, donarak ölenlerin ısınarak dirilebileceğine dair kafalarda bir inanç oluşturan, türk sinemasının yüz akı güzelliklerinden.. Yapımcıları arasında magazinel kimliğiyle tanınan Ezel Akay'ın da olduğu 6 ödüllü bir şah-ı eser.
İzlemek izlememek arası bir yerde, alkışlanan cenazeler bekliyor sizi.
"İyi bilirdik!"
Türk Sinema tarihinin en iyilerinden biri olarak kabul gören, 1996 yapımı Yavuz Turgul filmi..
